Gaming monitor kopen: OLED, 4K of toch anders?
Redactie HelpKiezen
Gadgets
Gepubliceerd
Bijgewerkt
Dit artikel bevat affiliate links. Koop je via onze links iets? Dan ontvangen we mogelijk een kleine commissie, zonder dat dit jou extra kost. Meer info.
Een gaming monitor bepaalt of je de actie op je scherm soepel en scherp ziet, of dat framedrops en ghosting je avond verpesten. De keuze zit in drie dingen: hoe snel het scherm ververst, hoeveel pixels je krijgt en welk type paneel erachter zit. Dat laatste is dit jaar interessanter dan ooit: naast de bekende OLED-schermen duikt er ook een verrassend goed instapmodel met Mini-LED-verlichting op. We zetten drie gaming monitors tegenover elkaar die elk een ander budget en een andere spelstijl bedienen.
Hoeveel Hz heb je nodig voor gaming?
144Hz geldt inmiddels als de ondergrens voor wat je een echte gaming monitor mag noemen. Daaronder speel je in feite op een kantoormonitor die toevallig ook games aankan. Bij 165Hz zie je al een merkbaar soepelere beweging, en bij 240 tot 360Hz verdwijnen de laatste micro-stutters die je in snelle shooters kunt tegenkomen. Speel je vooral singleplayer games of RPG's in je eigen tempo, dan voegt 144Hz al het grootste deel van het verschil toe ten opzichte van een standaard 60Hz-scherm. Ga je serieus competitief spelen, dan is 240Hz of hoger waar het verschil pas echt telt: je ziet een tegenstander een fractie eerder in beeld verschijnen, en dat kan het verschil maken tussen raken en gemist worden.
Pro tip: schermgrootte en kijkafstand
27 inch werkt goed op een kijkafstand van 60 tot 80 centimeter, en is niet toevallig de meest gekozen maat. Ga je voor 32 inch of meer, dan heb je meer afstand nodig of moet je je hoofd draaien om het hele beeld te overzien. Competitieve gamers kiezen daarom vaak voor 27 inch of zelfs kleiner: compacter en sneller te overzien in het heetst van de strijd.
Welke resolutie past bij jouw videokaart?
Full HD (1080p) is eenvoudig aan te sturen en haalbaar op vrijwel elke videokaart, ook een paar jaar oud. QHD (1440p, ook wel 2K genoemd) is voor de meeste spelers de zoete plek: scherper dan Full HD, maar nog prima aan te sturen met een gemiddelde mid-range videokaart. 4K vraagt aanzienlijk meer rekenkracht. Zonder een stevige videokaart zak je in zware games al snel onder de 60 beelden per seconde, wat het voordeel van die extra scherpte grotendeels tenietdoet. Twijfel je over je videokaart? Kies dan QHD: je haalt hogere framerates tegen een lagere prijs, en het verschil met 4K zie je op normale kijkafstand nauwelijks.
OLED, QD-OLED of toch een ander paneel?
OLED-schermen zijn er inmiddels in twee smaken, en dat onderscheid maakt in de praktijk verschil. QD-OLED (van Samsung Display) en WOLED (van LG Display) geven allebei de kenmerkende diepzwarte kleuren en een reactietijd die voor het oog vrijwel instant aanvoelt. Het verschil zit in fel verlichte kamers: QD-OLED kan daar iets grijzer ogen doordat de zwartwaarde bij veel omgevingslicht wat oploopt, terwijl WOLED dat beter compenseert. Speel je vooral in een donkere kamer, dan merk je dit verschil nauwelijks.
Niet iedereen heeft OLED nodig om goede zwartwaarden en contrast te krijgen. Sommige nieuwere instapmonitoren combineren een Fast VA-paneel met Mini-LED-verlichting: honderden losse dimzones die per stuk kunnen doven, in plaats van één achtergrondverlichting voor het hele scherm. Dat levert voor een fractie van de OLED-prijs verrassend diep zwart en een HDR-beeld dat dichter bij OLED zit dan je bij die prijs zou verwachten. Op basis van specificaties, gebruikersreviews en internationale tests heeft HelpKiezen deze nieuwere Mini-LED-schermen naast de gevestigde OLED-modellen gezet, en het verschil zit vooral in snelheid: een OLED-paneel reageert nog altijd sneller dan een goede VA, maar heeft een groter risico op inbranden bij statische elementen zoals een HUD die altijd op dezelfde plek staat. Bij VA-panelen speelt dat risico vrijwel niet. Een ingebouwde warmteafvoer en automatische pixelverschuiving beperken dat risico bij OLED verder, maar volledig weg is het niet.
Onze top 3 gaming monitors
We kozen drie monitors die elk een ander type gamer bedienen: een groot 4K OLED-topmodel voor wie alles wil, een compacte QHD OLED voor de competitieve speler die vooral snelheid zoekt, en een Mini-LED-instapper voor wie een goed beeld wil zonder de OLED-meerprijs.
ASUS ROG Swift OLED PG32UCDMZ: het grootste OLED-scherm van het trio
De ASUS ROG Swift OLED PG32UCDMZ is het topmodel in deze vergelijking: 32 inch, 4K-resolutie, 240Hz verversingssnelheid en een QD-OLED-paneel van de derde generatie. Die combinatie van schermgrootte en resolutie geeft een scherpte die je op een kleiner scherm niet krijgt, en met 240Hz blijft het beeld ook bij snelle games vloeiend. Het paneel heeft volgens de fabrieksspecificatie een reactietijd van 0,03 milliseconden, wat in de praktijk vrijwel geen zichtbare ghosting oplevert. Een ingebouwde warmteafvoer en OLED-zorgfuncties beperken het risico op inbranden bij langdurig gebruik. Zorg bij dit formaat wel voor iets meer kijkafstand dan bij een 27-inch scherm, anders moet je je hoofd draaien om de randen van het beeld te zien. Wie een pc heeft die 4K op hoge framerates aankan, krijgt hier het meest complete beeld van de drie.
Bekijken op CoolblueASUS ROG Strix XG27ACDNG: OLED-snelheid voor de competitieve speler
Ga je voor snelheid boven resolutie, dan is de ASUS ROG Strix XG27ACDNG de logische keuze. Ondanks de "27" in de modelnaam is het paneel van dit QD-OLED-scherm 26,5 inch, en dat draait QHD-resolutie op maar liefst 360Hz, met dezelfde 0,03 milliseconde reactietijd als het grotere model. QHD vraagt aanzienlijk minder van je videokaart dan 4K, waardoor je die hoge framerates ook daadwerkelijk haalt in plaats van dat ze alleen op de doos staan. Voor shooters en andere competitieve games waar een fractie van een seconde het verschil maakt, is dit precies het type scherm waarmee je die marge pakt. Ook hier zorgen een ingebouwde warmteafvoer en anti-burn-in-functies voor bescherming tegen inbranden.
Bekijken op CoolblueAOC Q27G3XMN/BK: HDR-instapper met Mini-LED in plaats van OLED
Niet iedereen wil of hoeft flink bij te betalen voor een OLED-scherm. De AOC Q27G3XMN/BK levert QHD-resolutie op 180Hz met een Fast VA-paneel en Mini-LED-achtergrondverlichting met 336 losse dimzones. Die combinatie geeft een HDR-beeld met een certificering (VESA DisplayHDR 1000) die je bij dit prijspunt niet vaak tegenkomt, en een contrast dat een gewone IPS- of VA-monitor niet haalt. De reactietijd van 1 milliseconde is op papier een stuk trager dan de 0,03 milliseconde van de twee OLED-modellen hierboven, maar voor de meeste games merk je daar in de praktijk weinig van. Voor wie net begint met serieus gamen, of gewoon niet wil bijbetalen voor OLED, is dit een verrassend volwassen instapmodel.
Bekijken op CoolblueWelk model past bij jou?
Speel je het liefst op een groot scherm met de scherpste resolutie, en heeft je pc de kracht om 4K aan te sturen? Dan is de ASUS ROG Swift OLED PG32UCDMZ de beste keuze. Draait het bij jou vooral om snelheid in competitieve games? Kies dan de ASUS ROG Strix XG27ACDNG: dezelfde OLED-kwaliteit, maar dan afgestemd op framerate in plaats van pixels. Wil je een goed scherm zonder de OLED-prijs, en vind je een uitstekend contrast belangrijker dan de allersnelste reactietijd? Dan geeft de AOC Q27G3XMN/BK je verrassend veel scherm voor je geld.
Weet je nog niet zeker welk model bij jou past?
Beantwoord 4 korte vragen en krijg direct persoonlijk advies.
Start de keuzehulp →Veelgestelde vragen
Hoeveel Hz heb je nodig voor gaming?
Voor casual gaming en singleplayer games is 144Hz meer dan voldoende. Speel je veel shooters of competitieve online games, dan merk je het verschil bij 240 tot 360Hz. Boven de 360Hz is het voordeel minimaal voor de meeste gamers.
Wat is het verschil tussen QD-OLED en WOLED?
Beide zijn OLED-technieken met diepzwarte kleuren en een reactietijd die vrijwel instant aanvoelt. QD-OLED (Samsung Display) geeft net iets levendigere kleuren, WOLED (LG Display) presteert iets beter in een fel verlichte kamer omdat de zwartwaarde daar minder oploopt. In een donkere kamer merk je het verschil nauwelijks.
Is 4K de moeite waard voor een gaming monitor?
4K is indrukwekkend scherp, maar vraagt een krachtige videokaart. Met een gemiddelde pc kom je op 4K moeilijk boven de 60 tot 90 frames per seconde in zware games. QHD (1440p) is op dit moment de betere balans: scherper dan Full HD, maar aanstuurbaar met moderne mid-range videokaarten.
Kan een monitor zonder OLED ook goede zwartwaarden hebben?
Ja. Een Fast VA-paneel met Mini-LED-achtergrondverlichting gebruikt honderden losse dimzones die apart kunnen doven, waardoor het contrast en de zwartwaarden een stuk dichter bij OLED komen dan bij een gewone IPS- of VA-monitor. De reactietijd is op papier een stuk trager dan OLED, al merk je dat in de praktijk bij de meeste games nauwelijks, en de zwartwaarde is nooit helemaal zo diep als bij een paneel dat pixel voor pixel uit kan staan.
Welke schermgrootte is het beste voor gaming?
27 inch is de meest gekozen maat voor een reden. Op normale kijkafstand (60 tot 80 cm) vult een 27-inch monitor je gezichtsveld comfortabel zonder dat je je hoofd moet draaien. Kleinere schermen zijn compact en goed voor competitieve setups. Groter dan 32 inch werkt beter met ultrawide of als je verder weg zit.